Schoolkamptips

Organiseer je schoolkamp met onze hulp

Een gedeelde ervaring met de hele klas is nooit vanzelfsprekend in het sociale leven van een leerling en leraar. Schoolkampen zetten daar juist op in, want zo’n uitstap zit vol ontdekkingen en ontmoetingen en leiden tot mooie vriendschappen. Bij een geslaagd schoolkamp vind je een goede balans tussen groepsvorming - het wij gevoel - en individuele ruimte. Voor de organisatie van een succesvol schoolkamp zul je met een gevarieerd en enthousiast kampteam én onze tips tot de juiste keuzes komen.

Maar hoe organiseer je een schoolkamp? Definieer je doelstellingen en maak een vragenlijst. Wij geven de antwoorden. Welke accommodatie kies je, welke activiteiten onderneem je tijdens het schoolkamp en passen bij je doelstellingen en wat is het kampbudget? Wie gaan er als begeleider mee? Met onderstaande kamptips, voor en door organisatoren opgesteld, kom je tot een gedetailleerd draaiboek.

Extra activiteiten:
schoolreis, schoolkamp of excursie zijn verplicht
Leerlingen zijn verplicht om deel te nemen aan extra onderwijsactiviteiten, zoals schoolreizen, excursies en kampen. Scholen bepalen zelf welke activiteiten zij aanbieden en moeten deze opnemen in hun schoolgids. De financiering gebeurt vaak via een vrijwillige ouderbijdrage, maar een gebrek aan budget mag nooit leiden tot uitsluiting van een leerling. Omdat deze activiteiten een integraal onderdeel van het onderwijsprogramma vormen, mogen scholen deelname niet afhankelijk maken van een financiële bijdrage van ouders of verzorgers.

Start ruim van tevoren met het plannen van het kamp
Start op tijd met de organisatie van de uitstap; liefst een jaar van tevoren. Daar zijn meerdere redenen voor. Het is een absolute noodzaak om zo vroeg mogelijk een groepsaccommodatie te bespreken, omdat er nu minder beschikbaarheid is door recente ontwikkelingen. Sommige groepsaccommodaties worden bijvoorbeeld benut voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Door deze situatie konden eerder enkele gereserveerde schoolkampen niet doorgaan. Er is dus minder aanbod dan vraag. Dan geldt de regel: First come, first serve. Zodra je een keuze hebt gemaakt, zoek je een locatie die goed aansluit bij de doelen van jullie schoolkamp. Nederland heeft gelukkig nog steeds veel mogelijkheden. Dat geldt ook voor onze buur- en verder weg gelegen landen. Kijk of in de omgeving van je accommodatie ook voorzieningen voor activiteiten zijn die aansluiten op jullie doelen. Check de beschikbare mogelijkheden voor activiteiten in de omgeving, zoals zwembaden, attractieparken, musea of klimbossen. Dat is belangrijk om te weten als aan- of invulling van het schoolkamp.

Wat is de doelstelling van je kamp
Het is het beste om zo snel mogelijk de doelen van het schoolkamp te definiëren. Wordt het een introductiekamp met teambuilding of willen jullie iets bestuderen? Wil je je verdiepen in de natuur (zee, bos), techniek, geschiedenis, wil je sportactiviteiten doen, of heb je andere educatieve doelstellingen? Ben je op zoek naar een adventure kamp vol passende outdoor activiteiten, een werkweek aan het water met activiteiten zoals zeilkampen, surfkampen of andere outdoor kampen? Ook als je niet aan een bepaald thema vastzit, is het belangrijk om te weten of er activiteiten (bijvoorbeeld een zwembad, attractiepark of klimbos) in de buurt zijn die aansluiten op jouw doelen, zoals zwembaden, attractieparken, mogelijkheden om te (watersporten of een klimbos. Blijf je dicht bij huis of ga je verder weg? Dit zijn allemaal belangrijke vragen.

De locatie is van cruciaal belang voor je schoolkamp. In Nederland hebben we een ruim aanbod van schoolkamplocaties: van een jeugdherberg, een kampeerboerderij, een groepsaccommodatie, een tentenkamp, tot een locatie voor een actief outdoorkamp, surfkamp of zeilkamp: er is altijd een plek die past bij jouw groep en doelstelling.

Waarop letten bij de keuze van een locatie?
Let op of de locatie past bij de leeftijd van je leerlingen. De afstand van je school naar de locatie is medebepalend voor het vervoer: fietsen kan tot zo’n 30-40 kilometer, overigens met voornamelijk normale fietsen. Hebben alle leerlingen een elektrische fiets, dan kun je overwegen om de afstand van school naar de locatie te vergroten.

Vraag of de accommodatie een grote gemeenschappelijke ruimte heeft. Moet je zelf schoonmaken? Maak dan een corveeschema. Mag of moet je zelf koken? Controleer of de keuken geschikt is voor meerdere personen. Kijk of er voldoende sanitair is. Veel groepsaccommodaties bieden activiteiten en excursies aan. Wil je sporten, is er dan ruimte om te sporten en spelen? Neem materialen mee of informeer naar de beschikbare sportartikelen. Hetzelfde geldt voor muziek. Kijk welke instrumenten er zijn en neem eventueel extra mee. Vergeet niet om leuk spelmateriaal mee te nemen voor de avonden.

Voor het zoeken en vinden van een ideale locatie voor meerdaagse schoolreizen en (actieve) schoolkampen ga je via www.schoolreis.nl/schoolkamp naar de rubriek 'Schoolkamp'.

Kampactiviteiten bieden aanvulling op lesstof
Een schoolkamp is een geweldige gelegenheid om activiteiten te ontwikkelen die de lesstof van school aanvullen, zoals projecten op het gebied van natuureducatie, cultuureducatie, biologie, aardrijkskunde, geschiedenis en techniek. Stel eventueel samen met de medewerkers van je accommodatie een programma samen. Check altijd de extra mogelijkheden in de buurt van je groepsaccommodatie.

Veiligheid voorop!
Natuurlijk staat veiligheid op één bij het schoolkamp. Vraag of de accommodatie is aangesloten bij belangenorganisaties die ze op veiligheid controleert. Professionele aanbieders van schoolkampen hebben altijd een risicoanalyse van hun voorzieningen. Groepsaccommodaties zijn wettelijk verplicht om risicoanalyses uit te voeren, specifiek voor legionellapreventie en drinkwaterkwaliteit.

Begroting
Bepaal het budget en stel een overzichtelijke kostenraming op. Accommodatie, excursies, activiteiten, maaltijden en vervoer vormen de grootste uitgaven. Kies begeleiders zorgvuldig, controleer hun bekwaamheid en zorg dat er altijd iemand met een EHBO- of BHV-certificaat aanwezig is. Voor sportieve en avontuurlijke activiteiten zijn gediplomeerde instructeurs essentieel.

Neem eerst een kijkje bij de bestemming
Als je een bestemming op het oog hebt, neem dan eerst een kijkje om te zien wat er allemaal mogelijk is. Bezoek altijd van tevoren de locatie. Het geeft je een duidelijk beeld van wat er wel en niet mogelijk is. Zo kun je ook de ouders en leerlingen goede informatie geven en een allesomvattend draaiboek maken. Als je een oriëntatiebezoek wilt brengen aan een bepaalde kamplocatie, kijk dan bij www.schoolreis.nl/service.

Vervoer schoolkamp
De touringcar blijft favoriet voor schoolreizen, maar voor kampen zijn er meer opties. Fietsen is populair, vooral op de Waddeneilanden, waar leerlingen vaak per auto naar de veerboot worden gebracht en daarna een huurfiets gebruiken. Dit is voordelig, maar vereist goede organisatie. Zorg voor plakspullen, een fietspomp en tiewraps voor snelle reparaties. Ga je met een touringcar, dan zijn de voordelen legio. Het is veilig, comfortabel en overzichtelijk. Ook is de bus handig voor de vele bagage die je bij een schoolkamp mee moet nemen. Andere reismogelijkheden zijn vervoer per personenwagen en het openbaar vervoer.

Zelf in de keuken
Ga je zelf koken bij de accommodatie, dan kun je op het internet leuke en makkelijke recepten voor groepen vinden. Denk eraan dat je dan ook zelf de boodschappen moet doen. Maak praktische en eenvoudige maaltijden en zet de benodigdheden op papier. Als je een keer niet wil koken? Kijk dan of er een snackbar in de buurt is voor een paar grote porties friet.

Informatieavond met ouders
Zodra de programmering van het schoolkamp rond is, breng je ouders en leerlingen hiervan op de hoogte via e-mail of communicatieplatforms zoals Parro, Social Schools of Magister. Een informatieavond biedt extra duidelijkheid en de kans om vragen direct te beantwoorden. Suggesties voor de invulling van zo’n bijeenkomst zijn te vinden via www.schoolreis.nl/informatieavond. Daar vind je aandachtspunten en suggesties van ervaren schoolkamporganisatoren.

Gedragsregels vastleggen
Laat ouders en leerlingen een contract tekenen waarin de regels voor het kamp zijn vastgelegd, zoals het gebruik van smartphones en hoe om te gaan met sociale media, alcohol, pesten en seksueel gedrag. Vermeld ook de consequenties bij overtreding, zoals het eventueel terugsturen naar huis. Duidelijke afspraken voorkomen misverstanden.

Overigens gaan veel kinderen uit groep 8 van Nederlandse basisscholen zonder mobieltje op schoolkamp, want op veel scholen mogen leerlingen die niet meenemen. Het NOS Jeugdjournaal maakte speciaal hierover een item (zie hieronder). In België verscheen de publicatie 'Mediagebruik tijdens een schoolkamp' van Mediaraven VZW. 



Afspraken sociale media
Bespreek met alle deelnemers het gebruik van sociale media tijdens het schoolkamp en stel regels op. Sommige ouders willen niet dat foto’s van hun kind online verschijnen. Volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) moeten alle scholen een reglement hebben voor het plaatsen van beelden van leerlingen. Met heldere afspraken voorkom je problemen.

Geen alcohol tijdens schoolkamp
Jongeren onder de 18 jaar mogen geen alcohol drinken. Daarom hanteren scholen een alcoholverbod tijdens schooluitstappen, ook voor begeleiders. Stel gedragsregels op en leg sancties vast in een convenant. Meer informatie vind je bij kennis- en adviescentrum www.stap.nl.

Groepsverzekering
Zorg ervoor dat je zorgeloos op reis gaat met een passende groepsreisverzekering. Behalve een annuleringsverzekering zijn er nog andere belangrijke zaken die je kunt verzekeren, zoals diefstal en medische zorg. De verzekeraars kunnen je hierbij goed informeren en adviseren. Bij een sportieve uitstap of outdoor schoolkamp is een goede verzekering natuurlijk extra belangrijk.

Medicatie en aandoeningen
Noteer de gegevens van leerlingen die medicatie nodig hebben en onderzoek ook waar je rekening mee moet houden bij bepaalde aandoeningen.

Duurzaamheid
Steeds meer instanties en reisorganisaties zijn actief bezig met milieuvriendelijke keuzes. Iedereen moet een steentje bijdragen om verdere vervuiling tegen te gaan. Groepsaccommodaties, kamplocaties en outdoor- en surfkampen verzoeken gasten bijvoorbeeld met klem om een eigen waterfles mee te nemen, maar ook eigen lunchboxen, drinkbekers, borden en eventueel bestek. Als je in de buurt van de kust, een rivier of meer verblijft, organiseer dan een ochtend of middag een ‘beach cleaning’.

Angst voor het kamp
Ongeveer 15 procent van de kinderen heeft moeite om mee te gaan op schoolkamp. Ze hebben moeite om thuis los te laten. Drs. Emmeliek Boost geeft een aantal zeer bruikbare tips die je kunt vinden op www.schoolreis.nl/angst. Emmeliek is directeur van de Opvoeddesk, pedagoog en GZ-psycholoog. Ze verzorgt onder andere workshops voor leraren door heel Nederland. Ook is bedplassen een probleem voor een aantal kinderen dat meegaat op schoolkamp. Ook daar zijn creatieve oplossingen voor. Die kun je vinden op www.kenniscentrumbedplassen.com/nieuws/tips-voor-schoolkamp.